Moeite met motivatie

Leestijd: 4 minuten

Motivatie is een begrip dat vaak verkeerd wordt gebruikt en niet goed wordt begrepen. 

Veel mensen denken bij ‘motivatie’ namelijk, dat het één of andere ‘magische knop’ is die je moet omzetten, of dat je ergens plezier in moet hebben en altijd alles leuk vindt wat je doet. 

Maar dit is totaal niet wat motivatie is.

Ja, iets leuk vinden is een uitstekende vorm van motivatie, maar waar het vooral om gaat is dat je een goede reden hebt om ergens je tijd aan te besteden – en om tóch van de bank af te komen, ook als je er ‘geen zin in hebt’.

Wat is motivatie?

Motivatie gaat over wat ons wel of niet aanzet tot actie.

Als we het hebben over motivatie, dan gaat het daarom altijd over onze waarden, want die bepalen wat wij belangrijk vinden en wat onze (bewuste en onbewuste) dominante drijfveren zijn.

Dit kan (deels) uit onszelf komen, maar we kunnen ook heel erg gedreven worden door waarden van buitenaf, die uiteindelijk ten koste kunnen gaan van onze vitaliteit.

Het is dus belangrijk om te weten waar jouw ‘motivatie’ vandaan komt en waarom je doet wat je doet en iets heel graag wilt.

Gebrek aan motivatie?

Dit is de boodschap die je vandaag de dag van veel zelfhulpcoaches te horen krijgt:

Je kunt alles bereiken, als je het maar graag genoeg wil en als het je niet lukt, dan wil je het blijkbaar niet genoeg of je moet nóg beter je best doen!

De realiteit is echter veel complexer, omdat mensen geen voorspelbare machines zijn en er allerlei interne en externe factoren zijn die bepalen of mensen wel of niet in actie komen en in staat zijn om de ‘juiste’ beslissingen te nemen.

Iets willen betekent niet, dat je het ook daadwerkelijk kunt (volhouden).

We weten meestal wel wat goed is voor ons, maar toch doen we het niet en we handelen veel meer uit emotie, dan we denken of zouden willen.

Dit komt omdat ons gedrag gestuurd wordt door allerlei psychologische, biologische en sociologische factoren, zoals;

1. Onze waarden: wat we zinvol en belangrijk vinden in ons leven en hoe we zijn geconditioneerd.

2. Onze omgeving: we hebben een behoefte aan veiligheid, verbinding en erkenning van anderen.

3. Onze emoties: we maken meestal geen rationele, maar emotionele beslissingen en hebben een behoefte aan controle en een angst voor verlies.

4. Onze luiheid: we hebben moeite met verandering, omdat ons brein ‘geprogrammeerd’ is om energie te besparen.

Deze factoren hebben een hele grote invloed op onze motivatie, de keuzes die we maken en of we iets kunnen volhouden – of niet.

Verschillende vormen van motivatie

Als je ooit eens geprobeerd hebt om iets aan je leven of je leefstijl te veranderen, dan zal je ongetwijfeld gemerkt hebben dat je niet altijd ‘gemotiveerd’ bent om in actie te komen.

Dit is bij veel mensen geen gebrek aan motivatie, maar een kwestie van focusverlies en een gebrek aan autonomie.

Ze hebben dan waarschijnlijk nog niet helder gemaakt waarom het écht belangrijk voor ze is en waar hun motivatie werkelijk vandaan komt.

Er zijn namelijk verschillende vormen van motivatie en het is belangrijk om deze te onderscheiden, omdat de verkeerde motivatie leidt tot meer negatieve stress, minder autonomie en een minder vitaal leven.

Deze vijf vormen van motivatie zijn:

1. Iets doen waar je blij van wordt

Dit is één van de beste vormen van motivatie die wordt gedreven door de activiteit zelf.

Voorbeelden hiervan zijn: Sporten, muziek maken, lezen, wandelen, hobby’s, etc., omdat je het leuk vindt. Oftewel: het doen zelf is het doel.

2. Iets doen wat je belangrijk vindt

Innerlijk gedreven worden, omdat het overeenkomt met je persoonlijke waarden en je identiteit.

Bijvoorbeeld: Stoppen met roken, omdat je je gezondheid belangrijk vindt. Of geen vlees meer eten, omdat je niet wilt bij dragen aan de bio-industrie.

3. Iets doen wat je nodig hebt (en beter maakt)

Dit betekent dat het overeenkomt met een ander persoonlijk of hoger doel.

Bijvoorbeeld: Sporten/trainen, omdat je een medische keuring wilt halen. Of studeren voor het behalen van een diploma.

4. Iets jezelf opleggen

Hierbij worden we voornamelijk gedreven zelfopgelegde druk (een schuldgevoel, angst, schaamte, perfectionisme, etc.), de drang naar externe waardering of de verwachting van anderen.

Voorbeelden hiervan zijn: Op een streng dieet gaan, omdat je je schaamt voor je uiterlijk. Of overwerken, omdat je collega’s niet wilt teleurstellen. Of een afspraak/verjaardag niet afzeggen, omdat je je anders schuldig voelt.

5. Externe druk of beloning

Hierbij worden we voornamelijk gedreven door te voldoen aan externe druk of een externe beloning.

Voorbeelden hiervan zijn: Sporten omdat je partner of je werkgever dit belangrijk vindt. Of niet te hard rijden in het verkeer, omdat je anders een boete krijgt. Of een baan/werk aan nemen, alleen maar vanwege het geld.

De juiste motivatie

Het zal je waarschijnlijk niet verbazen dat de eerste drie vormen van motivatie het allerbeste zijn om je gewenste gedrag uiteindelijk vol te kunnen houden.

Dit komt omdat er bij deze vormen sprake is van veel meer autonomie – en hoe meer autonomie (= vrijwilligheid of keuzevrijheid) we ervaren, hoe meer ruimte we hebben om te kunnen leven.

Extern gedreven motivatie waarbij je (te veel) inlevert op je autonomie houdt meestal niet lang stand en kan vaak leiden tot meer negatieve stress.

Het is daarom belangrijk om dit bij jezelf te gaan onderzoeken.

Om dit voor jezelf te bepalen kun je jezelf de volgende vragen stellen:

1. Doe ik dit, omdat ik er blij van wordt?

2. Doe ik dit, omdat ik het belangrijk vind en past bij mijn persoonlijkheid?

3. Doe ik dit, omdat ik er beter in wil worden en het bijdraagt aan mijn doel?

Kun jij deze vragen met ‘ja’ beantwoorden? Dan heb je de juiste motivatie ‘gevonden’.

Willen wat je moet

Verkeerde waarden leiden tot de verkeerde motivatie en minder vitaliteit.

Het is echter niet altijd eenvoudig om bij onszelf te ontdekken wat onze (onbewuste) drijfveren zijn en welke waarde er daadwerkelijk bovenaan staat.

Wat is jouw hoogste waarde? Waarom doe jij wat je doet, en voor wat of voor wie?

Leef jij van binnen naar buiten, volgens je eigen waarden, of wordt je grotendeels gedreven door allerlei invloeden van buitenaf en heb je het idee dat je van alles ‘moet’?

Dit is belangrijk om te weten, want hoe meer je van jezelf ‘moet’, hoe meer (negatieve) stress je er van krijgt.

Wil jij weten waar jouw motivatie vandaan komt?

Wees dan extreem eerlijk tegenover jezelf en vraag jezelf eens af waarom je iets écht wilt en waarom je daar zoveel waarde aan hecht en waarom je dingen ‘moet’.

Dit is belangrijk om te onthouden:

Als je de dingen die je ‘moet doen’ ook echt ‘wilt doen’, dan doe je het goed en gaat het niet ten koste van je mentale gezondheid en van je kwaliteit van leven.


Vind je dit artikel interessant?
Download dan net als 2500+ anderen mijn e-book en ontvang meer inzichten van mij in je mail!



Leon Nan
Vriend en vijand voor verdwaalde mannen die bewuster willen leven en standvastig willen zijn.


Hulp nodig?

Wil jij meer rust in je hoofd, energie in je lijf en zin in je dagen? Then let’s talk! Klik hieronder en plan direct een vrijblijvend gesprek.