Waarom werkt ‘geloof in jezelf’ niet?
‘Geloof in jezelf’ klinkt als een mooi advies, maar het werkt averechts bij mensen die zichzelf juist niet goed genoeg vinden.
Onderzoek in de psychologie laat zien dat mensen met een laag zelfbeeld zich slechter gaan voelen wanneer je ze vertelt dat ze in zichzelf moeten geloven of dat ze geweldig zijn — als dat van binnen niet zo voelt.
Een positief zelfbeeld kun je jezelf namelijk niet aanpraten.
De oplossing zit niet in nóg meer met je ‘zelf’ aan de slag gaan, maar in je ‘zelf’ minder serieus nemen — en stoppen met dat constante fixen, beoordelen en vergelijken.
In dit artikel lees je waarom het heilige geloof in jezelf vaak juist voor stress en ellende zorgt, en wat je in plaats daarvan kunt doen.
De maakbaarheid van het leven
Op onze media kanalen en in de zelfhulpindustrie, zijn we tegenwoordig nogal doorgeslagen in de boodschappen over ‘de maakbaarheid van het leven’ en het ‘streven naar succes’ en naar ‘de beste versie van onszelf’.
Het lijkt misschien een goed idee, maar het heilige geloof in onszelf en in onze zelfredzaamheid, zorgt volgens mij niet voor verlichting in ons leven, maar voor een heleboel ellende en een bak vol negatieve stress.
‘Geloof in jezelf!’ is op papier een positieve en motiverende boodschap, maar het is echt het laatste wat je moet zeggen tegen iemand die al een laag zelfbeeld heeft en zichzelf allemaal waardeloze labeltjes opplakt.
En wanneer je een extreem positief zelfbeeld hebt en jij jezelf echt geweldig vindt, dan zal dit geloof je heel waarschijnlijk ook vroeg of laat ook gaan opbreken. #narcisme
Hoe serieuzer jij je ‘zelf’ gaat nemen, hoe beroerder het vaak wordt.
Onderzoeken in de psychologie laten zien dat mensen met een laag zelfbeeld er mentaal op achteruit gaan, als je ze gaat vertellen dat ze in zichzelf moeten geloven of dat ze wel goed genoeg zijn, als dat voor hun diep van binnen niet zo voelt.
Oftewel: je kunt jezelf geen positief zelfbeeld of meer eigenwaarde aanpraten.
Als jij je momenteel onzeker voelt en een lage dunk hebt van je ‘zelf’, dan is het veel verstandiger dat je je ‘zelf’ wat minder serieus gaat nemen en je zelfbeeld wat meer leert loslaten.
De oplossing is dan niet om nóg meer met je ‘zelf’ aan de slag te gaan: want dat heilige geloof in je ‘zelf’ is waar het gezeik juist mee is begonnen …
Stop met het afwijzen, veroordelen en het fixen van je ‘zelf’!
Want (1) er mankeert in de kern van wie jij bent helemaal niets aan je en (2) je ‘zelf’ is geen vast ding waar je aan kan sleutelen tot ‘het af is’ of iets moet worden dat eindelijk klopt met een plaatje in je hoofd.
Je hoeft je ‘zelf’ niet te veranderen (voor anderen). In plaats daarvan wil je juist meer jezelf zijn, jezelf beter begrijpen en jezelf voeden en weten wat jij nodig hebt.
Dit doe je niet door naar de buitenwereld te kijken, maar door naar binnen te gaan en met nieuwsgierigheid te kijken naar je gedrag en naar de dingen die je doet, zonder dat je daar direct een mening en een oordeel over hebt.
Focus nooit op jezelf, maar altijd op je gedrag.
Als jij naar je ‘zelf’ kunt kijken en de gedachten over je wie bent, kunt losmaken van je gevoelens en je emoties, dan ontstaat er ruimte om afstand te nemen en een andere betekenis te geven aan de dingen die je doet.
Als je dit gaat (in)zien en die constante identificatie kan loslaten, dan ga je anders naar de wereld kijken en verander jij vanzelf.
“When you change the way you look at things,
the things you look at change.” – Dr. Wayne Dyer
Veelgestelde vragen over in jezelf geloven
Waarom kan ik niet in mezelf geloven?
Vaak omdat je je eigenwaarde koppelt aan prestaties, het oordeel van anderen of een ideaalbeeld in je hoofd. Zolang je je ‘zelf’ daaraan blijft meten, voelt geloof in jezelf onbereikbaar. De bevrijding zit niet in beter presteren of harder geloven, maar in dat hele zelfbeeld minder serieus nemen.
Helpt ‘positief denken’ bij een laag zelfbeeld?
Niet echt. Onderzoek toont aan dat positieve affirmaties zoals ‘ik ben goed genoeg’ mensen met een laag zelfbeeld juist slechter laten voelen — omdat de boodschap botst met wat ze diep van binnen geloven. Wat wél werkt: met nieuwsgierigheid en compassie naar je eigen gedrag kijken, zonder oordeel.
Wat is het verschil tussen zelfvertrouwen en eigenwaarde?
Zelfvertrouwen gaat over wat je kunt (vaardigheden, prestaties). Eigenwaarde gaat over wie je bent, los van wat je doet of bereikt. Je eigenwaarde groeit niet door meer te presteren, maar door jezelf te leren begrijpen, voeden en accepteren zoals je nu bent.
Hoe krijg ik meer eigenwaarde?
Door je identiteit los te koppelen van je gedachten en gedrag. Je bent niet je gedachten, niet je emoties en niet je fouten. Hoe meer je dit gaat zien, hoe minder je ‘zelf’ je in de weg zit — en hoe vrijer je je voelt.
Wat kan ik beter doen dan ‘in mezelf geloven’?
Focus niet op jezelf, maar op je gedrag. Kijk met nieuwsgierigheid naar wat je doet, in plaats van te oordelen over wie je bent. Daardoor ontstaat ruimte om dingen anders te doen en verander je 'vanzelf', zonder dat je jezelf hoeft op te krikken met positieve woorden en 'valse' affirmaties.
