Wees gewoon jezelf

Leestijd: 6 minuten

In mijn artikelen en sociale media berichten heb ik al eens geschreven over de nadelen van ‘aardige mensen’ en het feit dat ze niet authentiek zijn.

Ze komen niet op voor hun eigen waarden, zeggen zelden wat ze daadwerkelijk denken en streven vaak naar harmonie.

Hierdoor vermijden ze weliswaar conflicten en geeft het ze een gevoel van veiligheid, maar het kan op de langere termijn een hoop ellende met zich mee brengen, omdat dit ten koste gaat van hun eigen autonomie.

Een ander probleem wat ontstaat, wanneer je nooit authentiek bent (of kan zijn), is dat je helemaal niet weet wie je bent en wat je wil.

Alles wat je doet is uitsluitend gericht op de buitenwereld en de waarden van anderen, waardoor je uiteindelijk verbinding verliest met je ‘ware zelf’ en niet (meer) in staat bent om te luisteren naar je eigen intuïtieve gevoel.

Hoe word je (meer) jezelf?

De meesten van ons hebben ongetwijfeld deze opmerking wel eens gehoord, voor een sollicitatiegesprek, een eerste ontmoeting met z’n schoonouders of, zoals ik niet lang geleden, voor een eerste date:

“Ah joh, als je gewoon jezelf bent, dan komt het wel goed!”

Dit klinkt heel geruststellend en bemoedigend, maar als je (nog) niet zoveel zelfvertrouwen hebt en nooit geleerd hebt om authentiek te zijn, dan kun je daar natuurlijk niets mee.

Sterker nog, je wil helemaal niet dat andere mensen ‘doorzien’ dat jij niet zo stevig in je schoenen staat en diep van binnen heel onzeker bent.

‘Jezelf zijn’ is dan het allerlaatste wat je wil doen en je hebt dus geen reet aan dit, ongetwijfeld goedbedoelde, advies.

Wat bedoelen we eigenlijk met uitspraken als: ‘je moet meer authentiek zijn’ en ‘wees gewoon jezelf’?

Bestaat er überhaupt wel zoiets als een ‘vaste identiteit’ of hebben we allemaal, als een soort van oneindige Russische matroesjka pop, ontzettend veel persoonlijkheden in ons?

Is dat aangeleerde zelfbeeld van ons niet gewoon een enorme illusie en zouden we onszelf juist veel minder moeten identificeren met onze gedachten en aan wie we (denken te) zijn?

Voor veel mensen is dit volgens mij een veel beter idee…..

 ‘Identificeer je met de gedachte, dat je geen vaste identiteit hebt.

Wie ben je echt?

De mens is een mysterie en een vat vol tegenstrijdigheden met ontzettend veel vooroordelen, aannames en overtuigingen.

Ja, we willen allemaal heel graag geloven dat we heel rationele wezens zijn, maar we hebben meestal geen idee wat we aan het doen zijn en zitten onszelf regelmatig in de weg.

We hebben moeite met veranderen en handelen vaak anders dan we, achteraf gezien, zouden willen:

“Waarom kan ik dit niet volhouden?!”

“Waarom ben ik die afspraak niet nagekomen?!”

“Waarom geef ik niet gewoon mijn grens aan?!”

“Waarom heb ik er nou weer niets van gezegd?!”

Ons gedrag zegt ook veel meer over wie we daadwerkelijk zijn, dan onze gedachten over onszelf.

“Sorry, zo doe ik anders nooit hoor, ik weet even niet wat me overkwam.” – Yeah, right!

In zekere zin zijn we allemaal gewoon een beetje schizofreen en er komen soms karaktereigenschappen in onszelf en in anderen naar boven, die je totaal niet (her)kent.

Als je dit wat dieper durft te onderzoeken, dan kom je er vrij snel achter dat we allemaal beperkingen en schaduwkanten hebben en dat er niet echt een vaste versie van onszelf bestaat.

We spelen allemaal verschillende rollen in ons leven (vader, moeder, zoon, dochter, broer, zus, vriend, vriendin, collega, sporter, muzikant, etc., etc.) en zijn altijd in beweging.

We relateren ons voortdurend aan andere mensen, reageren en projecteren (!) op de wereld om ons heen en handelen op basis van onze eigen behoeftes en verlangens en de situatie waarin we ons op dat moment begeven.

Je ziet dit ook terugkomen op het moment dat we iets aan ons gedrag of aan ons leven willen veranderen.

Zodra het erop aankomt, dan doen we niet de juiste dingen of totaal het tegenovergestelde van wat we onszelf hadden voorgenomen:

“Waarom ben ik nu alweer te laat gaan slapen?!”

“Waarom kan ik niet van dit slechte eten afblijven?!”

“Waarom ben ik nu alweer niet naar de sportschool geweest?!”

Dit komt in de eerste plaats, omdat we allemaal gewoontedieren zijn en altijd energie willen besparen, maar ook omdat onze emoties en onze onbewuste drijfveren vaak niet op één lijn liggen met onze ratio en ons bewuste brein.

We zijn geprogrammeerd om te overleven en om ons ‘goed te voelen’ en ons interne beloningssysteem is niet gemaakt om te doen wat op de langere termijn vaak beter voor ons is.

Simpel gezegd, zijn deze twee delen van onszelf (van ons ego) regelmatig met elkaar in conflict:

1. Je instinctieve/kind zelf:

Dit is je (onbewuste) emotionele systeem, dat altijd op zoek is naar verbinding en veiligheid en vooral bezig is met overleven.

Het zijn je gevoelens, verlangens en impulsieve drijfveren die totaal geen rekening houden met later en vaak in het verleden leeft.

2. Je rationele/volwassen zelf:

Dit is je (bewuste) rationele systeem, dat dingen weet, kritisch kan denken, kan relativeren, het grotere plaatje kan overzien, kan organiseren en kan plannen voor de toekomst.

Wanneer we deze twee delen niet goed kunnen integreren of er één de overhand gaat nemen en we de ander wegstoppen, dan missen we eigenlijk een groot deel van onze persoonlijkheid.

Hierdoor kunnen we ons machteloos gaan voelen en de controle over ons leven kwijtraken, wat uiteindelijk zelfs kan leiden tot een depressie of een verslaving of ander afhankelijk en destructief gedrag.

Ken je (ware) zelf

Wat we precies met het woord ‘jezelf’ bedoelen is, zoals ik inmiddels wel heb aangegeven, niet echt een eenvoudig antwoord.

We hebben (ervaren) namelijk allemaal verschillende ‘ikjes’ in ons en hebben niet alleen een lichaam met emoties, gevoelens en gedachten, maar ook een spirituele zelf.

Carl Jung (1875-1961), de grondlegger van de analytische psychologie, omschreef ‘het Zelf’ als het geheel en het centrum van onze persoonlijkheid, die alle bewuste en onbewuste delen van onze psyche omvat.

Het is ons ego met al onze overlevingsmechanismen, levenservaringen, oordelen en overtuigingen en tegelijk ook de bron van creatie (of de natuur of onze ziel of spirit) en van ons potentieel.

Jung vond dat het leren kennen van ‘het Zelf’ ons hoogste levensdoel zou moeten zijn en zag zelfverwezenlijking (het actualiseren van onze individuele en sociale potentie) als een natuurlijke vereiste voor de ontwikkeling van de mens.

Ook de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche (1844-1900), een van de grootste denkers uit onze geschiedenis, beschouwde zelfrealisatie en het vinden van onze ware en authentieke zelf als de verantwoordelijkheid van ieder individu.

Hoe meer zelfkennis we hebben en hoe bewuster we zijn van onze eigen drijfveren en ons gedrag, hoe kleiner de kans is dat we ergens op vastlopen in ons leven en hoe meer vrijheid we ervaren.

Dit is waar zelfrealisatie in mijn optiek over gaat.

Het betekent dat je met open houding in het leven staat, jezelf en de wereld beter leert begrijpen, jezelf blijft ontwikkelen en steeds wijzer wordt.

Dit blijft een levenslang leerproces, waarbij je onbewuste gedragspatronen leert (h)erkennen en bereid bent om oude waarden en overtuigingen die niet meer voor je werken leert loslaten, want dit staat een transformatie naar een authentieker leven in de weg.

Meer jezelf of authentiek?

Authentiek betekent: echt, betrouwbaar, geloofwaardig, niet vervalst en het woord komt van het Griekse woord ‘authentikos’, wat ‘handelen op eigen gezag’ betekent.

Een authentiek persoon is dus trouw aan zijn eigen persoonlijkheid en leeft volgens zijn eigen principes.

Als we dit vertalen naar gedrag, dan betekent ‘authentiek zijn’, dat je consistent bent in je denken en in je doen en laten.

Volgens Carl Rogers (1902-1987), een invloedrijke psychotherapeut en psycholoog, betekent authentiek zijn dat je jezelf begrijpt en ontplooit, weet wat je persoonlijke waarden zijn en dat je je eigen ideeën volgt.

Wat je doelen zijn en waar je ambities liggen zal ongetwijfeld veranderen, maar hoe je in het leven staat is iets waarvoor je kiest.

Dit is wat authentieke mensen doen:

  • Ze komen echt en oprecht over in hun houding en hun gedrag.
  • Ze spreken hun waarheid: ze zijn (extreem) eerlijk naar zichzelf en naar anderen.
  • Ze durven zich kwetsbaar op te stellen en weten wat hun beperkingen zijn.
  • Ze staan open voor nieuwe ervaringen.
  • Ze weten wat hun belangrijkste waarden en talenten zijn.
  • Ze zijn zich bewust van hun drijfveren en handelen niet vanuit hun emoties, maar vanuit hun principes.

Word wie je bent

Meer zelfkennis, leidt tot meer wijsheid en meer authenticiteit.

Dit gaat over jouw levenshouding en over wie je wil zijn, niet over altijd maar ‘doen wat goed voelt’ en altijd krijgen wat je wil.

Nee, je kunt niet alles hebben of worden, want we hebben allemaal onze beperkingen, maar als je authentiek bent, dan weet je heel goed waar je goed in bent en wat je écht belangrijk vindt en wat niet.

Je handelt vanuit je eigen drijfveren en bent je heel bewust van wie je (diep van binnen) bent en waar je voor staat, want als je dit niet weet, dan word je een slaaf van je omgeving en van je onbewuste verlangens.

Het betekent ook dat je weet waar jouw grenzen liggen en wat jouw schaduwkanten zijn en dat je in staat bent om die waarheid over jezelf onder ogen te zien, ongeacht hoe onprettig je dit vindt.

Wie echt authentiek durft te leven, kan moeiteloos zichzelf zijn en zal naar mijn mening nooit (meer) in een verslaving of in een diepe depressie of burn-out belanden en een (ver-) lichter leven leiden.

Dus zeg eens eerlijk: hoe goed ken jij jezelf en hoe authentiek ben jij?


Vind je dit artikel interessant?
Download dan net als 1000+ anderen mijn e-book en ontvang meer inzichten van mij in je mail!



Leon Nan
Zoeker, mentor en mindset coach voor iedereen die mentaal sterker wil worden en een beter leven wil leren leiden met meer bewustzijn, meer energie en minder stress en onnodige shit!


HULP NODIG?