Verslaafd aan controle

Leestijd: 3 minuten

Verlies van controle is een fundamentele angst van mensen.

Hoe meer we het idee hebben dat de dingen die in ons leven gebeuren buiten onze macht liggen, hoe onveiliger en stressvoller onze wereld wordt. Het probleem is alleen, dat we de wereld niet kunnen veranderen en nul zeggenschap hebben over wat er op ons pad gaat komen.

Toch hebben we de neiging om onze omgeving te controleren en hebben we onszelf  aangeleerd om onze aandacht op anderen te richten of om in te grijpen, op het moment dat we iets als een probleem ervaren of vinden dat er iets verkeerd gaat.

“Ik wil dat die klotefile nu doorrijdt, want anders kom ik te laat!”
“Laat mij dit maar doen, want anders gaat het nooit afkomen!”

Of we verzetten ons, zoals gezegd, tegen de werkelijkheid, omdat onze verwachtingen niet overeenkomen met ‘wat is’.

Waarom doe je zo geïrriteerd en opgefokt?” – “Omdat het regent en ik had verwacht dat het droog zou blijven!”

We willen meer controle over ons leven, ons veilig voelen en graag van onze stress af, maar de wereld werkt niet mee.

Behoefte aan veiligheid

Mensen die ‘verslaafd’ zijn aan controle hebben veel behoefte aan veiligheid. Ze voelen zich diep van binnen (extreem) onzeker, willen graag alles goed doen en hebben een gebrek aan eigenwaarde en (zelf)vertrouwen.

Hun angst voor controleverlies zorgt ervoor dat ze zich overal mee bemoeien, altijd alles naar zich toe te trekken, niets durven delegeren of heel sterk de behoefte hebben om zichzelf helemaal weg te cijferen en altijd alles voor anderen te doen.

Hierdoor krijgen nóg meer stress en nóg meer behoefte aan controle over hun leven, waardoor ze in een nare neerwaartse spiraal belanden, die ten koste gaat van hun vitaliteit.

Controleren of leren?

Dit is het paradoxale probleem van controle: hoe meer je het wilt hebben, hoe minder je het hebt.

Mensen die wel controle hebben over hun leven, zijn mensen die hier geen behoefte aan hebben. Ze weten dat zekerheid een illusie is en dat échte controle niet bestaat.

Dit vind ik een fantastische uitspraak van de Franse filosoof Voltaire:

“Onzekerheid is oncomfortabel, maar geloven in zekerheid is absurd.”

Denk hier maar eens over na. Als je daadwerkelijk alles in je leven zou kunnen controleren en voorspellen, dan zal je nooit meer iets nieuws leren en als je altijd alles voor anderen blijft doen en alles van ze overneemt, dan leren zij ook niks.

In het ergste geval word je een onuitstaanbare asshole die alles beter denkt te weten, altijd z’n gelijk wil halen en over iedereen de baas wil spelen en de hele boel dirigeert.

Ik zal bekennen dat ik daar vroeger een handje van had en ik kan je garanderen, dat dit je relaties nooit ten goede komt.

“100% controle = 0% ontwikkeling.”

Hoe meer je kunt controleren, hoe voorspelbaarder het wordt.

Voor veel mensen zal dit als muziek in hun oren klinken, maar als je dit helemaal doordenkt, dan kom je uiteindelijk tot de volgende conclusie: “Een compleet voorspelbare toekomst is al verleden tijd!”

Als je exact weet wat er gaat gebeuren, dan heb je het leven uitgespeeld. Dan heb je geen nieuwe ervaringen meer en word je nergens meer door verrast. Oftewel, game over.

“Het enige constante in het leven is variatie en verandering.”

Controle is iets waar we allemaal behoefte aan hebben, maar wat we eigenlijk niet zouden moeten willen, omdat allemaal verwachtingen creëert.

Het zorgt voor weerstand tegen de werkelijkheid en brengt ons met het leven in gevecht.

Het tegenovergestelde hiervan is nieuwsgierigheid, want als je nieuwsgierig bent naar hoe het leven in elkaar zit en naar wat er op je pad komt, dan hoef je niets te controleren, maar leef je vanuit verwondering en vertrouwen en vaar je met de stroom mee.

Dus stop met controleren, wees nieuwsgierig en blijf leren. Ik weet zeker dat het je leven lichter maakt en dat het er veel avontuurlijker door wordt.

Is dat geen goed idee?


Vind je dit artikel interessant?
Download dan net als 2500+ anderen mijn e-books en ontvang meer inzichten van mij in je mail!



Leon Nan
Vriend en vijand voor verdwaalde mannen die zoeken naar een zinvol leven en onder alle omstandigheden standvastig willen zijn.


Hulp nodig?

Wil jij meer rust in je hoofd, energie in je lijf en zin in je dagen? Then let’s talk! Klik hieronder en plan direct een vrijblijvend gesprek.