Je waarden zijn je leven

Het is inmiddels februari. De alcoholvrije maand is voorbij en het overgrote deel van de mensen is weer klaar met hun goede voornemens en teruggevallen in zijn oude leventje.

Heb jij ook je goede voornemens al opgegeven? En wordt het dan niet eens tijd om het anders aan te pakken?

Er zijn een aantal belangrijke redenen waarom de meeste goede voornemens niet werken en na een aantal weken in de mentale prullenbak belanden.

Want wanneer je de verkeerde motivatie hebt, te veel met je doelen bezig bent of niet focust op de stappen die je nodig hebt om daar te komen, dan zal je altijd vastlopen.

Maar er is nog een ander fundamenteel verschil tussen mensen die hun goede voornemens opgeven en de mensen die daadwerkelijk iets in hun leven veranderen: Ze veranderen hun waarden…

Wat zijn jouw waarden?

Wat vind jij momenteel het allerbelangrijkste in je leven? Dit is een hele interessante vraag om te stellen, omdat dit uiteindelijk jouw (onbewuste) drijfveer wordt in je leven en veel inzicht geeft in je motivatie en je gedrag.

Vind je gezondheid belangrijk? Is het je werk? Je relatie? Je kinderen? Je sociale leven? Of liefde, vrijheid of respect?

Het zou kunnen dat je dit allemaal wel belangrijk vindt, maar toch zit hier altijd een bepaalde volgorde in. Een hiërarchie.

Je vindt het één namelijk net iets belangrijker dan het ander en deze verschillen hebben een grote invloed op de keuzes die je maakt en hoe je in het leven staat.

En dit is voor ieder persoon verschillend;

  • Sommige mensen zijn bereid om al hun vrije tijd in te leveren voor een drukke baan of een carrière, terwijl een ander liever parttime wilt werken om te zorgen voor zijn of haar gezin.
  • Sommige mensen vinden het geen probleem om (een deel van) hun sociale leven op te geven voor een hobby of een sport, terwijl anderen veel meer waarde hechten aan hun vrienden en hun relaties.
  • Sommige mensen hechten meer waarde aan ‘gezelligheid en feesten’, terwijl anderen liever thuis blijven en wel twee keer nadenken of ze slaap willen inleveren of iets doen wat ten koste gaat van hun gezondheid.

Het is daarom belangrijk om dit bij jezelf te onderzoeken en te weten wat jouw persoonlijke waarden zijn.

Wat je waardeert bepaalt je leven

Het kan een uitdaging zijn om er achter te komen wat je waarden zijn en of de waarden die je nu hebt eigenlijk wel voor je werken. Ze kunnen namelijk prima een hele tijd werken zonder directe negatieve consequenties.

Leefstijlfactoren als; roken, drinken, overeten, te weinig bewegen en de onderliggende waarden die daarbij horen, leveren op de korte termijn veel meer plezier of voldoening op, dan de mogelijke problemen. Oftewel, de kater komt pas (veel) later.

Maar het kan wel jaren duren voordat je er last van kunt krijgen en dit is één van de redenen dat mensen geen sterke motivatie hebben om te veranderen.

Daarbij hebben we meerdere pijnlijke ervaringen (relatiebreuken, een ontslag, een overlijden) of zogenaamde ‘wake-up-calls’ (een blessure, een ziekte of aandoening) nodig om erachter te komen, dat we eigenlijk niet de juiste dingen doen.

Verandering is altijd ongemakkelijk en pijnlijk. Het kost tijd en energie en de ‘nadelen’ wegen bij veel mensen niet op tegen de ‘voordelen’ van het moment. Zeker als dit nu (nog) geen problemen geeft.

Waar hecht jij (meer) waarde aan?

Ieder moment van de dag neem je (bewust én onbewust) beslissingen over hoe je je tijd doorbrengt, wat je aandacht geeft en waar je je energie aan uit geeft. Jij bent dus een reflectie van jouw waarden en deze waarden worden continu gespiegeld door jouw gedrag.

Dit laatste is belangrijk om te weten, omdat ons gedrag niet altijd overeenkomt met de waarden die we denken en zeggen te hebben:

  • Je vertelt anderen dat je betrokken bent bij het klimaatprobleem, maar pakt voor elke boodschap de auto en eet nog steeds drie keer per dag vlees.
  • Je wilt graag meer energie, maar ligt nog steeds elke avond met een zak chips op de bank TV te kijken en gaat nooit op tijd naar bed.
  • Je zegt dat je waarde hecht aan je gezondheid, maar je drinkt regelmatig alcohol en/of rookt nog steeds een pakje sigaretten per dag.
  • Je vindt het belangrijk om open en eerlijk te zijn, maar je vertelt de mensen om je heen niet wat je eigenlijk al heel lang dwars zit.
  • Je wilt graag een goede band met je familie, maar je spreekt ze zelden om te vragen hoe het gaat.
  • Je wilt graag meer tijd voor jezelf, maar je agenda staat bomvol en je bent continu bezig met (het zorgen voor) anderen.
  • Je wilt graag een leuke relatie, maar je bent meer met je werk bezig en hebt totaal geen interesse in wat je partner doet of gaat liever op stap met je vrienden.

Dan is er blijkbaar toch iets waar je meer waarde aan hecht…

Wat vind jij belangrijk(er)?

Onze omgeving en de fase van ons leven waarin we ons bevinden hebben een grote invloed op onze waarden en de keuzes die we maken. Veel mensen hebben hier vaak nog nooit bewust over nagedacht.

Ze leven meer volgens de WAARDEN VAN ANDEREN of ze kiezen voor wat ze OP DAT MOMENT willen, in plaats van te kiezen voor iets wat op de langere termijn veel beter voor hun is.

Het komt dus regelmatig voor dat onze waarden met elkaar conflicteren:

  • Aan de ene kant vinden we het leuk om te gaan stappen, maar aan de andere kant willen ook graag meer energie en fit ons bed uitkomen.
  • Aan de ene kant willen we graag stoppen met roken, maar aan de andere kant is het heerlijk om te ontspannen met een kop koffie en een sigaret.
  • Aan de ene kant willen we graag eerder naar bed, maar aan de andere kant willen we ook nog even ‘ontspannen’ en een leuke serie kijken.
  • Aan de ene kant willen we graag meer voor tijd voor onszelf, maar aan de andere kant willen ook onze familie, partner of vrienden niet teleurstellen.
  • Aan de ene kant willen graag klaar staan voor anderen, maar aan de andere kant moeten wel onze grenzen kunnen aangeven en voorkomen dat dit niet ten koste gaat van onszelf.

We zijn hierdoor geneigd om vast te houden aan onze huidige waarden, zelfs als deze niet het beste of zelfs schadelijk voor ons zijn.

Extreme voorbeelden hiervan zijn: mensen die blijven hangen in een destructieve relatie, door blijven roken tijdens een chemokuur of alcohol niet willen opgeven, ondanks hun diabetes type II.

Zelfs in deze gevallen, blijken mensen nog steeds niet in staat om hun gedrag te veranderen, omdat ze (onbewust) waarden hebben die voor hun belangrijker zijn.

Verander je waarden, verander je leven

Wanneer onze waarden veranderen, dan verandert ons gedrag automatisch mee. Ga maar eens na.

Als je ziek wordt, dan wordt gezondheid opeens het belangrijkste in je leven, terwijl je er daarvoor heel weinig (of totaal niet) mee bezig was.

Wanneer je thuis komt te zitten met een burn-out, dan krijgen andere zaken ineens prioriteit en ga (of moet) je hele andere dingen doen.

Je gaat meer rust inplannen, beter slapen, beter op je eten letten, stoppen met drinken of meer bewegen. Ineens staat je gezondheid op nummer één en ontstaat er de noodzaak en de motivatie om te veranderen.

Maar dan ben je er nog niet. Je kunt er wel voor kiezen om je waarden te veranderen, maar je moet het vervolgens ook gaan toepassen en een plan bedenken hoe je deze nieuwe waarden wilt laten terugkomen in je leven.

Van waarden naar gewoonten

Als je weet wat jouw waarden zijn en wat je graag zou willen veranderen, stel jezelf dan de volgende vragen:

Wat moet ik hiervoor doen en laten? Welke gewoonten en welke dagelijkse/wekelijkse acties horen hierbij?

En wat zijn de nadelen? Want wanneer we nieuwe waarden en doelen voor onszelf opstellen, dan denken we vaak alleen aan de positieve kanten en wat het ons mogelijk gaat opleveren.

Realiseer je echter dat er ook altijd negatieve kanten aan zitten en obstakels zullen zijn die jouw doelen in de weg zitten.

Er zitten altijd voordelen aan ons oude gedrag die soms moeilijk zijn om los te laten. Het is daarom belangrijk om hier goed over na te denken, en jezelf eerlijk af te vragen waarom je dit doel zo belangrijk vindt en wat je bereid bent om op te geven.

  • Een studie oppakken is goed voor je persoonlijke ontwikkeling, maar als je vrienden op het terras zitten, dan zal jij de boeken in moeten.
  • Meer geld verdienen is leuk, maar je moet er ook meer voor doen en het gaat ten koste van je vrije tijd.
  • Minder alcohol drinken is beter voor je gezondheid, maar welke aspecten hiervan ben jij bereid om los te laten, en waarom?
  • Niet meer roken lijkt een logische beslissing, maar dan moet je wel andere oplossingen bedenken voor alle momenten van verveling en ontspanning waarbij je nu een sigaret opsteekt.
  • Meer voor jezelf opkomen of vaker ‘nee’ zeggen, betekent ook dat je meer weerstand krijgt van de mensen uit je omgeving.
  • En kiezen voor je -vaste- relatie, houdt in dat je moet stoppen met ’swipen’ en niet meer zo je best doet om te flirten met die aantrekkelijke collega van een andere afdeling.

Verkeerde waarden falen

Pas als je weet wat de nadelen zijn en bereidt bent om alles wat daarbij komt te accepteren, dan heb je het juiste doel en de juiste motivatie gevonden.

Dit is ontzettend belangrijk, omdat de verkeerde waarden en de verkeerde vorm van motivatie ervoor zorgt dat mensen vroeg of laat vast lopen.

Wat niet wil zeggen dat een externe vorm van motivatie niet kan helpen om in actie te komen, maar het moet niet de enige reden zijn waarom je iets wilt veranderen in je leven.

Ook kun je jezelf geen strenge regels opleggen en verwachten dat je je eraan zult houden, als je diep van binnen niet weet waar je het eigenlijk voor doet.

Dit is een neerwaartse spiraal die alleen maar meer negatieve stress oplevert. Je moet dan te veel inleveren op je autonomie en het kost je te veel wilskracht en discipline om te kunnen volhouden.

Stel jezelf daarom altijd de vraag: word ik hier blij van of haal ik hier voldoening uit? Want welk doel je ook probeert na te streven, het moet uiteindelijk je leven verrijken en niet negatief beheersen!


Vind je dit artikel interessant? Meld je dan net als 750+ anderen aan voor de nieuwsbrief en je ontvangt wekelijks een update of een waardevol inzicht van mij in je mail!



HULP NODIG?