Je waarden leiden je leven

Leestijd: 6 minuten

Het is inmiddels februari.

De alcoholvrije maand is voorbij en het overgrote deel van de mensen is weer klaar met hun goede voornemens en teruggevallen in zijn of haar oude leventje.

Heb jij je goede voornemens ook al opgegeven? Of ben je er niet eens aan begonnen, omdat het toch nooit voor je werkt?

Er zijn een aantal redenen waarom de meeste goede voornemens niet werken en na een aantal weken al in de mentale prullenbak belanden.

Als je de verkeerde motivatie hebt, te veel met het resultaat bezig bent en niet gefocust bent op de stappen die je nodig hebt om daar te komen, dan zal je altijd vastlopen.

Maar er is nog een ander fundamenteel verschil tussen mensen die hun goede voornemens opgeven en de mensen die daadwerkelijk iets in hun leven veranderen:

Zij veranderen hun waarden.

Wat je waardeert bepaalt je leven

Wat vind jij momenteel het allerbelangrijkste in je leven?

Dit is een hele interessante vraag om te stellen, omdat dit uiteindelijk jouw – onbewuste – drijfveren worden in je leven en veel inzicht geeft in je motivatie en je gedrag.

Vind je gezondheid belangrijk? Is het je werk? Je relatie? Je kinderen? Je sociale leven? Of liefde? Of  vrijheid? Of respect?

Het zou kunnen dat je dit allemaal wel belangrijk vindt, maar toch zit hier altijd een bepaalde volgorde in. Een hiërarchie.

Je vindt het één namelijk net iets belangrijker dan het ander en deze verschillen hebben een grote invloed op de keuzes die je maakt en hoe je in het leven staat.

• Sommige mensen zijn bereid om al hun vrije tijd in te leveren voor een drukke baan of een carrière, terwijl een ander liever parttime wilt werken om te zorgen voor zijn of haar gezin.

• Sommige mensen vinden het geen probleem om (een deel van) hun sociale leven op te geven voor een hobby of een sport, terwijl anderen veel meer waarde hechten aan hun vrienden en hun relaties.

• Sommige mensen hechten meer waarde aan ‘gezelligheid en feesten’, terwijl anderen liever thuis blijven en twee keer nadenken of ze slaap willen inleveren of iets doen wat ten koste gaat van hun gezondheid.

Het is daarom belangrijk om te weten wat jouw waarden zijn en ook waardevol om bij jezelf te onderzoeken of de waarden die je nu hebt jou wel dienen?

Ze kunnen namelijk prima een hele tijd werken zonder directe negatieve consequenties.

Leefstijlfactoren als: roken, drinken, overeten, te weinig bewegen en de onderliggende waarden die daarbij horen, leveren op de korte termijn veel meer plezier of voldoening op, dan de mogelijke problemen.

Oftewel, de kater komt pas (veel) later.

Het kan jaren duren voordat we hier last van kunt krijgen en dit is één van de redenen dat mensen geen sterke motivatie hebben om te veranderen.

Verandering vereist focus en is vaak een ongemakkelijk en pijnlijk proces.

Het kost tijd en energie en de ‘nadelen’ wegen bij veel mensen niet op tegen de ‘voordelen’ van dit moment.

Daarbij hebben we meestal pijnlijke ervaringen (een relatiebreuk, een ontslag, een overlijden) of zogenaamde ‘wake-up-calls’, zoals een blessure of een ziekte of een chronische aandoening, nodig om erachter te komen, dat we eigenlijk niet de juiste dingen doen.

Waar hecht jij (meer) waarde aan?

Ieder moment van de dag neem je beslissingen over hoe je je tijd doorbrengt, wat je aandacht geeft en waar je je energie aan uitgeeft.

Jij bent dus een reflectie van jouw waarden en deze waarden worden continu gespiegeld door jouw (onbewuste) gedrag.

Dit laatste is belangrijk om te weten, omdat ons gedrag niet altijd overeenkomt met de waarden die we denken en zeggen te hebben:

• Je vertelt anderen dat je betrokken bent bij het klimaatprobleem, maar pakt voor elke boodschap de auto en eet nog steeds drie keer per dag vlees.

• Je wilt graag meer energie, maar ligt nog steeds elke avond met een zak chips op de bank TV te kijken en gaat nooit op tijd naar bed.

• Je zegt dat je waarde hecht aan je gezondheid, maar je drinkt regelmatig alcohol en/of rookt nog steeds een pakje sigaretten per dag.

• Je wilt graag een goede band met je familie, maar je spreekt ze zelden om te vragen hoe het gaat.

• Je wilt graag meer tijd een aandacht voor jezelf, maar je agenda staat bomvol en je bent alleen maar bezig met (het zorgen voor) anderen.

• Je wilt graag een goede relatie, maar je bent meer met je werk bezig of je gaat liever op stap met vrienden en hebt totaal geen interesse in wat je partner doet.

• Je vindt het belangrijk om dankbaarheid te tonen, maar loopt voortdurend te klagen en geeft anderen zelden een compliment.

• Je vindt het belangrijk om open en eerlijk te zijn, maar je vertelt de mensen om je heen niet wat je eigenlijk al heel lang dwars zit.

Dan is er blijkbaar toch iets waar jij meer waarde aan hecht….

Wat vind jij belangrijk(er)?

Onze omgeving en de fase van ons leven waarin we ons bevinden hebben een grote invloed op onze waarden en de keuzes die we maken.

De meeste mensen hebben hier echter nog nooit heel bewust over nagedacht.

Ze leven volgens de waarden van anderen of ze kiezen voor iets wat ze op dat moment willen, in plaats van te kiezen voor iets dat op de langere termijn veel beter voor hun is.

Het komt dan ook regelmatig voor dat onze waarden met elkaar in conflict komen:

/ Aan de ene kant vinden we het leuk om te gaan stappen, maar aan de andere kant willen we ook graag meer energie en fit ons bed uitkomen.

/ Aan de ene kant willen we graag stoppen met roken, maar aan de andere kant is het heerlijk om te ontspannen met een kop koffie en een sigaret.

/ Aan de ene kant willen we graag eerder naar bed, maar aan de andere kant willen we ook nog even relaxen en een leuke serie kijken.

/ Aan de ene kant willen we graag meer voor tijd voor onszelf, maar aan de andere kant willen ook onze familie, partner of vrienden niet teleurstellen.

/ Aan de ene kant willen graag klaar staan voor anderen, maar aan de andere kant moeten wel onze grenzen kunnen aangeven en voorkomen dat dit niet ten koste gaat van onszelf.

Wat zijn de nadelen?

Als je weet wat je graag zou willen veranderen, stel jezelf dan altijd de volgende vragen:

Wat moet ik hiervoor doen en laten?

Welke gewoonten en welke dagelijkse en wekelijkse acties horen hierbij? En wat zijn de nadelen?

Wanneer we nieuwe waarden voor onszelf opstellen, dan denken we vaak alleen aan de positieve kanten en wat het ons mogelijk gaat opleveren, maar realiseer je dat er ook negatieve kanten aan zitten.

Er zullen altijd obstakels zijn die jouw doelen in de weg staan en er zitten vaak voordelen aan ons oude (destructieve) gedrag die soms heel erg moeilijk zijn om los te laten:

• Een studie oppakken is goed voor je persoonlijke ontwikkeling, maar als je vrienden op het terras zitten, dan zal jij de boeken in ‘moeten’.

• Meer geld verdienen is leuk, maar je moet er ook meer voor doen en het gaat ten koste van je vrije tijd.

• Niet meer roken lijkt een logische beslissing, maar dan moet je wel andere oplossingen bedenken voor alle momenten van verveling en ontspanning waarbij jij nu een sigaret opsteekt.

• Minder alcohol drinken is beter voor je gezondheid, maar welke aspecten hiervan ben jij bereid om los te laten?

• Meer voor jezelf opkomen en vaker ‘nee’ zeggen, betekent ook dat je meer weerstand krijgt van de mensen uit je omgeving en misschien wel met het wegvallen van relaties als gevolg.

De verkeerde motivatie

Pas als je weet wat de nadelen zijn en bereidt bent om alles wat daarbij komt te accepteren, dan heb je het juiste doel en de juiste motivatie gevonden.

Dit is ontzettend belangrijk, omdat de verkeerde waarden en de verkeerde vorm van motivatie ervoor zorgt dat mensen vroeg of laat vast lopen.

Wat niet wil zeggen dat een externe vorm van motivatie niet kan helpen om in actie te komen, maar het moet niet de enige reden zijn waarom je iets wilt veranderen in je leven.

Ook kun je jezelf geen strenge regels opleggen en verwachten dat je je eraan zult houden, als je diep van binnen niet weet waar je het eigenlijk voor doet.

Dit is een neerwaartse spiraal die alleen maar meer negatieve stress oplevert.

Je moet dan te veel inleveren op je autonomie en het kost je te veel wilskracht en discipline om te kunnen volhouden.

Welk doel je ook probeert na te streven, het moet uiteindelijk je leven verrijken en niet negatief beheersen.

Stel jezelf daarom altijd de vraag: “Word ik hier echt blij van?” of “Haal ik hier voldoening uit?”.

Want als dit niet het geval is, dan leef je niet in lijn met je eigen waarden en ben je niet vitaal en zeer waarschijnlijk aan het overleven.